ریشه‎‌های این ماجرا و موضوع ملی‌ شدن صنعت نفت ایران به کمی قبل‌تر برمی‌گشت؛ بعد از کشف نفت ایران در سال ۱۲۸۷ هجری شمسی، پادشاهان قاجار با قراردادهایی، نفت را با قیمت نازل به کشور انگلستان سپردند و بعد از آن‌ها با روی کار آمدن رضاخان به دست انگلیسی‌ها، آن قراردادها تمدید و بلکه قراردادهای بدتر از آن بسته شد و به‌موجب آن قراردادها، اختیار کامل نفت دست انگلیسی‌ها قرار گرفت. تا اینکه دکتر محمد مصدق به‌عنوان یکی از نمایندگان مجلس شانزدهم، طرح ملی‌ شدن صنعت نفت را مطرح کرد و از حمایت آیت‌الله کاشانی و علمای دیگر برخوردار شد و درنهایت، لایحه ملی ‌شدن صنعت نفت در ۲۹ اسفند ۱۳۲۹ در مجلس به تصویب رسید.
مصدق در سال ۱۳۳۰ نخست‌وزیر شد، اما به‌خاطر ملی ‌شدن صنعت نفت و اعتماد بیش از حد به آمریکا، با کودتای ۲۸ مرداد ۱۳۳۲ برکنار و دولتش ساقط شد و سرلشکر فضل‌الله زاهدی روی کار آمد.