چرا باید دلمان برای حج بتپد؟

یک قرار خاص

 

این روزها یک اتفاق بزرگ در حال افتادن است که فکر و دل خیلی‌ها درگیر آن است، این ماجرا آن‌قدر مهم است که در سطح فروع دین قرار گرفته است؛ موضوع با اهمیتِ حج.
بعدازظهر یکی از روزهای طولانی تابستان برای پرسیدن سوال‌هایی که ذهن‌مان را مشغول کرده بود به سراغ حجت الاسلام و المسلمین حمید آقایی رفتیم. ایشان از محققین و اساتید حوزه علمیه است که با توجه به سابقه طولانی که در حوزه فعالیت های دانش آموزی داشته اند بهترین گزینه برای پاسخگویی به این سوالات هستند. خلاصه گفتگوی ما درباره فرصت بزرگ حج را در ادامه بخوانید...


 

۱

سوالی که برایمان بوجود آمد که به سراغ شما آمدیم این بود که اگر بخواهیم حج را با دیگر اعمال مقایسه کنیم چطور مي‌توانیم این کار را انجام بدهیم؟

اعمالی مثل نماز، روزه، حج و... که خدا به عنوان عبادت برای ما قرار داده، مثل قرارهایی هستند که خدا با بندگانش دارد که در زمان یا مکان های خاصی، اعمال خاصی را انجام دهند. این قرارها نشان می دهد خداوند چشم انتظار است تا بنده به سمت او برود. شاید این چشم انتظاری از جنس چشم انتظاری پدر برای فرزندش در جهت رشد یافتن است.

خداوند چشم انتظار است تا بنده به سمت او برود.

۲

آیا می‌توانیم این قرارها را دسته‌بندی کنیم؟ حج در این دسته بندی چه جایگاهی دارد؟

بله. برخی از این قرارها مثل روزه یک قرار عبادیِ فردی بین خدا و بنده است. مثلا امکان دارد الان من روزه باشم اما شما از آن خبری نداشته باشید. نماز شب یک قرار عبادی فردی است. اما برخی قرارها جمعی هستند، یعنی خداوند دوست دارد که این عمل عبادی را بنده ها با هم انجام دهند، مثل قرارهای نماز یومیه که مومنین چند وعده در زمانی مشخص و در مسجد با هم بخوانند. این یک نوع قرار روزانه است. بعضی قرارها هفتگی‌ست مثل نماز جمعه، بعضی قرارها هم سالانه است مثل قرار حج.

خداوند دوست دارد که قرارهای جمعی عبادی را بنده ها با هم انجام دهند

۳

در این قرارها فرقهایی وجود دارد که حج را از همه متفاوت‌تر کند؟ اصلا حج تافته جدا بافته هست؟  

بله دقیقا. این قرارها از نظر محتوا و مدل قطعا تفاوت دارند، این قرارها حتی از نظر تعداد هم فرق دارند. مثلا در یک قرار جمعی روزانه در مسجد صد تا دویست نفر جمع می‌شوند. اما وقتی به سمت قرار هفتگی میرویم این تعداد زیاد میشود یعنی در نماز جمعه چند برابر میشود تا در حج که میلیونی می شود یعنی از یک جمع پنجاه یا صد نفره ی روزانه به جمع صدها نفره ی هفتگی تا جمع میلیونی سالانه میرسند. حج به این علت که یک قرار سالانه‌ای است که ظرفیت زیادی دارد؛ مهم است. حداقل سی میلیون نفر جمعیت از کل عالم در آن شرکت می‌کنند.

۴

چرا حج آنقدر مهم است که در همه روزهای بهترین ماه سال از خدا می‌خواهیم که حج را روزی‌مان کند؟

دلیل اینکه چرا حج مهم است هم این است که کعبه و حج، پرچم اسلام هستند. اگر این پرچم خم شود، یعنی اسلام در حال خم شدن است. اگر حج تعطیل شود، یعنی نماد دین تعطیل شده است. پرچم، نشانه ی زندگی در یک لشکر است، تا پرچم و علم برپاست یعنی لشکر بر پاست ولی وقتی علم می افتد یعنی تمام شد! از این جهت، حج یک جنبه نمادین و سمبلیک دارد و برای حیات اسلام لازم است. بنابراین برگزاری حج یکی از مهم‌ترین شاخصه های زنده بودن و پویا بودن اسلام است.

برگزاری حج یکی از مهم‌ترین شاخصه های زنده بودن و پویا بودن اسلام است.

۵

چه خوب. حالا این سوال پیش می‌آید که حج چطور میتواند نماد اسلام و پویایی اسلام باشد؟

با توجه به توضیحات قبل میتوان گفت نمایشگاهی ست دائمی از مجموعه ای از ذکرها، اعمال، اوراد و دعاها. در بعضی مکان ها کاری را باید انجام داد، در بعضی مکان ها باید کاری را ترک کرد. بعضی از اعمال شب است، بعضی از اعمال روز است، بعضی از اعمال متوقف به این است که فرد باید در یک جا بایستد، یا مثلا جالب است که گفته می شود «وقوف در عرفات»، باید آنجا متوقف شد. جایی دیگر باید حرکت کرد مثل سعی صفا و مروه. چیزهای عجیبی در آن است. مثلا حلال هایی که در یک زمان و مدتی برای شما حرام می شود، مثل صید کردن، استفاده از عطر و مابقی مواردی که در محرمات حج میآید و این یک برنامه ی سلوک فردی ست.

همه افرادی که در زندگی لباس های رنگارنگ و... می پوشند، آنجا باید کاملا ساده و بی رنگ باشند. وقتی میخواهند به حج بروند باید از همه  افرادی که حقی بر گردنش دارند حلالیت بخواهد. اگر غیبتی کرده باشد و یا بدهکاریهای مالی داشته باشد باید تسویه کند. اینکه فرد بدهی اش را بدهد، یعنی حق الناس را رعایت کرده است، مالش را باید پاک کند. فرد هم حق الناس و هم حق اللّه را رعایت کرده است. حتی باید خمس لباس احرام را هم پرداخت کرده باشد.

حج، نمایشگاهی ست دائمی از مجموعه ای از ذکرها، اعمال، اوراد و دعاها.

۶

حتی ممکن است خیلی‌هایشان را هم نشناسیم!

 دقیقا. در این مدت باید در کنار جمعیتی که خیلی هایشان را نمیشناسد، در یک کاروان مثلا سیصد نفره با فرهنگ های مختلف با آنان زندگی کند. باید مرزها و رنگها را بهم بریزند، سیاه سفید، زرد و سرخ را در کنار هم باشند و یک بسیج جهانی علیه نژادپرستی و ملی گرایی راه بیافتد. من ایرانی‌ام، دیگری عراقی ست، او حجازی یا آفریقاییست، این ملیت‌ها مهم نیست. رنگ، رنگ میبازد. ملیت و مرزهای مصنوعی پادشاه، رئیس جمهور، فوتبالیست، وزیر و وکیل آنجا رنگ میبازد. تفرقه وکفر و شرک و منیّت ها کمرنگ میشود. این که فرد کنار مردم دیگری مثل آنها زندگی کند، یعنی تقویت تعاون، اخوت، صمیمیت، برادری. فرد می رود قربانی می کند. اشاره می‌کند به اینکه من آماده‌ی ایثار در راه تو هستم، برای تو سرم را می‌تراشم، قربانی می‌کنم وخودم حاضرم قربانی بشوم.

مرزهای مصنوعی پادشاه، رئیس جمهور، فوتبالیست، وزیر و وکیل آنجا رنگ میبازد.

۷

 تا این جای کار قبول. اما این که می‌توانیم با حج و یا در انجام حج کاری جهانی انجام دهیم را درک نمی‌کنم؟

در حال حاضر اگر آل سعود خبیث اجازه میداد که یک تجمع سه میلیون نفره در طول هرسال برگزار میشد، ببینید که چه کار تبلیغی عظیمی اتفاق می افتاد، چه روابطی بین مذاهب برقرار می شد، تاثیر تقریب مذاهبی که بین اقوام، زبانها، گویشها و لهجه‌ها میتوانست اتفاق بیفتد، چقدر بالا بود. در مسئله‌ اقتصادی هم می‌توانست چرخهٔ اقتصادی را به چرخش دربیاورد. نه اینکه فقط پولش به جیب آل‌سعود برود. اگر اجازه می‌دادند هرکشوری برای خودش غرفه‌هایی برپا میکرد، نه فقط در ایام حج، بلکه درطول سال هر کشوری غرفه داشت و محصولات خودش را می آورد، اتحادیه جهان اسلام براساس اقتصاد در همان مکه میتوانست راه بیفتد و آخرین داده های علمی، رده های اقتصادی و محصولات اقتصادی تبادل بشود.

در کنار همه ی این مسائلی که بیان شد، در حج همه‌ بحث‌های معنوی، تربیتی، فرهنگی، اجتماعی، اقتصادی، علمی، تبلیغی، سیاسی، بین المللی وجهانی وجود دارد. کدام عبادت این گونه است؟ از یک جهت درست است که حج، مثل نماز نمی شود چون بعضی از اعمال حج به خود نماز نیاز دارد ولی از ظرفیت هایی که در حج وجود دارد این است که در حج، نماز و بسیاری از اعمال دیگر هست، در عین حال خیلی از موارد دیگر مثل حین خواندن نماز، حرام میشود. در نماز تکبیرة الاحرام که گفته شد، برای پنج دقیقه بسیاری از کارها حرام می‌شود. اما در حج این حُرمت برای چند روز است. مثلا افراد در پنج دقیقه ای که نماز میخوانند، نمیخورند، نمی‌آشامند، نمیخندند، خیلی از اعمال حلال را انجام نمیدهند.

 اگر آل سعود خبیث اجازه میداد ببینید در حج چه کار تبلیغاتی عظیمی اتفاق می افتاد.

۸

حالا که آل سعود هست و نمی‌گذارد چنین اتفاق عالم‌گیری بیفتد و به اصلاح عملیاتی به وسعت تمام کشورها داشته باشیم، چرا باید باز به حج رفت؟ چرا هزینه‌هایی که به جیب آنها مي رود در کشور خودمان نباشد؟

درست است که در حال حاضر و با توجه به حضور آل سعود از همه ظرفیت‌‌های حج نمی‌توان بهره‌برداری کرد ولی بخشی از آن هست و به هرحال حضور مردم در یک مکان، برکات خودش را دارد؛ از همین ارتباطات حداقلی در نماز‌ها بگیرید تا ارتباطات گسترده‌تر. منتهی آنچه در نظر ماست با ظهور حضرت حجت(عج) تحقق‌پذیر است؛ نکته‌ای که ما باید به آن توجه کنیم خالی نگذاشتن این عرصه است.
به همین جهت هم جمهوری‌اسلامی با اشاره‌ای که رهبری داشتند این روند ادامه پیدا کند یا نه، مورد بررسی قرار بگیرد. چرا که هشتادهزار ایرانی به عنوان پیام‌رسانان انقلاب اسلامی و اسلام ناب اگر در چنین مراسمی غائب باشند، دست دیگران بازتر خواهد شد. سال گذشته بسیاری از حجاج خارجی برای حضور نداشتن حجاج ایرانی گریه میکردند. حتی کسانیکه در مکه و حجاز و مدینه بودند چشم انتظار بودند تا مردم ایران به آن‌ها کمک کنند. با حضور حجاج ایرانی روح دیگری به حج دمیده می‌شود. حج روح ویژه‌ای پیدا می‌کند همین الآن در مکه و مدینه جلساتی که توسط بعثه مقام معظم رهبری برگزار می‌شود به شکل کنفراس‌های بین مذاهب و اقوام و ادیان اداره می‌شود. و از کشورهای مختلف حضور دارند.

سال گذشته بسیاری از حجاج خارجی برای حضور نداشتن حجاج ایرانی گریه میکردند.

این‌ها به خاطر پیام داشتن است. به‌خاطر اینکه حاجی ایرانی که به آن‌جا می‌رود پیام دارد؛ حج هم پیام دارد؛ پیام محبت، صمیمیت، ظلم‌ستیزی، عدالت و اخوت؛ این پیام‌ها از زبان ایرانی‌ها مشهود است. وقتی ما و امام (رضوان‌الله تعالی علیه) و رهبری و شهدای ما را در مبارزه با تروریسم می‌بینند و متوجه می‌شوند که تنها کسی که صادقانه پای این حرف‌ها ایستاده‌ ایران است؛ علاقه‌ای نسبت به ایرانی‌ها در آن‌ها به وجود می‌آید.

  • ۲ نظرها
نمودار فعالیت کاربران در طول هفته گذشته
با کلیک بر روی گزینه ها، الگوی کمرنگ را بسازید
  • فاطمه ۰۸ شهریور ۱۳۹۶ - ۲۳:۰۹

    بسیار مفید و عااااالی

  • مجتبی ۰۸ شهریور ۱۳۹۶ - ۱۰:۰۱

    مثل همیشه ساده و جذاب به همراه درون مایه‌ای عمیق