nojavan7ContentView Portlet

راه طلایی شدن
آقا در جلسه‌ درس خارج فقه از خصوصیاتی سخن گفتند که باعث کمال انسانی می‌شود:
راه طلایی شدن
راستگویی، دستگیری از نیازمندان و جبران نیکی‌های دیگران، صفاتی است که خودمان و جامعه‌مان را می‌سازد

آقا صبح دوشنبه (۱۳۹۷/۱۲/۱۲) در ابتدای جلسه‌ درس خارج فقه، به شرح حدیثی از حضرت امام صادق علیه‌السلام درباره‌ «صفت‌های برجسته‌‌ اخلاقی» پرداختند؛ صفاتی که جلوه‌های درخشان اسلام است. خصوصیّاتی که انسان‌های برجسته می‌سازد و به برکت وجود انسان‌های برجسته در یک اجتماع، در یک جامعه‌ بشری، نظام اجتماعیِ برجسته به وجود می‌آورد. مشروح بیانات آقا را می‌خوانیم:

1

در مکتب امام صادق (علیه السّلام)

وَ بِهٰذَا الاِسنادِ عَن‏ اَبی‌قَتادَة قالَ: قالَ ابو عَبدِ اللَّهِ عَلَيهِ السَّلامُ لِداوُدَ بنِ سِرحانَ: يا داوُدُ اِنَّ خِصالَ المَكارِمِ بَعضُها مُقَيَّدٌ بِبَعضٍ، يُقَسِّمُهَا اللَّهُ حَيثُ يَشاءُ تَكونُ فِی الرَّجُلِ وَ لا تَكونُ فی اِبنِهِ وَ تَكونُ فِی العَبدِ وَ لا تَكونُ فی سَيِّدِهِ: صِدقُ الحَدیثِ 
وَ صِدقُ النّاسِ وَ اِعطاءُ السّائِلِ وَ المُكَافَاَةُ بِالصَّنائِعِ. 

وَ بِهٰذَا الاِسنادِ عَن‏ اَبی‌قَتادَةَ قال:
این چند حدیثی که روزهای قبل خواندیم و این [حدیثی] که امروز می‌خوانیم، سندهای صحیح و بسیار معتبری دارد؛ ابی‌قتاده هم ثقه است. 
قالَ اَبو عَبدِ اللَّهِ عَلَيهِ السَّلامُ لِداوُدَ بنِ سِرحانَ: يا داوُدُ اِنَّ خِصالَ المَكارِمِ بَعضُها مُقَيَّدٌ بِبَعض
[امام صادق (علیه السّلام) می‌فرماید:] بعضی از مکارم اخلاق و خصلت‌ها بسته‌ به بعضی دیگر است، یعنی باهم ارتباط دارد؛ یا ارتباط علّی و معلولی دارد که یکی علّت آن دیگری است، یا به نحوی ارتباط عملیاتی و رفتاری با همدیگر دارند. 
 

2

همه چیز از خداست

يُقَسِّمُهَا اللَّهُ حَيثُ يَشاء
این‌ها را هم مثل بقیّه‌ چیزها از خدا بدانید؛ این را هم خدا می‌دهد. بله، کار خدای متعال بی‌حکمت نیست و رفتار ما، اختیار ما، و اراده‌ ما در ایجاب رحمت الهی تأثیر دارد لکن بالاخره آنچه به ما داده می‌شود، از همه‌ مکارم، از همه‌ی خوبی‌ها، از همه‌ی نِعَم ــ ازجمله مکارم اخلاق ــ از طرف خدا است، خداوند تقسیم می‌کند؛ به شما یک‌چیزی می‌دهد، به دیگری یک‌چیز می‌دهد، به آن دیگری یک‌چیز [دیگر] می‌دهد.

3

خصلت هایی که ارثی نیست

تَكونُ فِی الرَّجُلِ وَ لا تَكونُ فِی ابنِه 
گاهی یک صفت خوبی در پدر هست، در پسر نیست. اینکه حالا میگویند ژن یا ژن خوب(!)، این‌ها خیلی اعتباری ندارد. گاهی اوقات پدر یک صفت خوبی دارد، پسر ندارد؛ عکسش هم هست که پسر یک صفت خوبی دارد که پدر ندارد. این‌ها ایجاب الهی و اِنعام الهی است. 

4

بالاتر از ما

وَ تَكونُ فِی العَبدِ وَ لا تَكونُ فی سَيِّدِه
این‌جور هم نیست که موقعیت اجتماعی و شأن اجتماعی هم تأثیر داشته باشد؛ نه، گاهی یک صفت خوبی را یک برده‌ای دارد که سیّد او، ارباب او ندارد. مستخدم شما گاهی اوقات یک خصوصیتی دارد که شما آن خصوصیت را ندارید. یک صفت خوبی در فرد زیردست ما هست که آن صفت در ما نیست؛ یعنی او بالاتر از ما است. خب، حالا این صفات و مکارم اخلاق که این‌قدر هم درباره‌اش فرموده‌اند، چه چیزهایی است؟ چند صفت را حضرت بیان می‌فرمایند. این‌ها واقعاً همان جلوه‌های درخشان اسلام است؛ لبّ اسلام این‌ها است. این خصوصیّات [است] که انسان‌های برجسته می‌سازد و به برکت وجود انسان‌های برجسته در یک اجتماع، در یک جامعه‌ بشری، نظام اجتماعیِ برجسته به وجود می‌آورد و [اگر] انسان‌های کریم، انسان‌های شجاع، انسان‌های باگذشت، انسان‌های صادق در یک جامعه‌ای باشند، این جامعه، جامعه‌ی برجسته‌ای می‌شود؛ [البتّه] عکسش هم صادق است. واقعاً انسان باید این‌ها را مثل دُر و گوهر گران‌بها روی چشمش بگذارد و به دنیا عرضه کند. حالا این صفات چیست؟ 

5

راز راست‌گویی

اوّل:
صِدقُ الحَدیث 
راست‌گویی. الآن کشور خود ما کشور اسلامی است و از بسیاری از جوامع دنیا هم انصافاً بهتر و پاکیزه‌تر و طاهرتر است امّا درعین‌حال شما ببینید خیلی از مشکلات داخل کشور ما ناشی از نبودنِ همین صفت است؛ صدق‌الحدیث نیست، راست‌گویی نیست. راست‌گویی یعنی چه؟ یعنی شما حرفی را که می‌زنید، مطابق با واقع باشد. اگر دانستید مطابق با واقع است و گفتید، این راست است؛ اگرنه، نمی‌دانید مطابق واقع است یا نیست امّا میگویید، این صدق نیست. «صدق» عبارت است از اینکه شما چیزی را که میدانید مطابق واقع است، بیان می‌کنید. فضای مجازی را ملاحظه کنید که براثر حرف، شایعه، دروغ، خلاف، تهمت، نسبت بدون واقعیت به این، به آن، به بالا، به پایین، به همدیگر، یک فضای دروغ در کشور به وجود می‌آید؛ ببینید، این‌ها اشکال است. پس اوّل «صِدقُ الحَدیث» [یعنی] همه‌ سعی کنیم راست بر زبان جاری کنیم. 

6

صداقت با مردم

دوّم:
وَ صِدقُ النّاس
با مردم هم صادق باشید؛ با مردم با تقلّب و خدعه و فریب و دورویی برخورد نکنید. «صِدقُ النّاس» یعنی صدق عمل با مردم؛ انسان در مواجهه‌ی با مردم باصداقت وارد بشود، با کلک و دروغ و فریب و مانند این‌ها با مردم برخورد نکند. اگر ما در مسائل گوناگون اجتماعی‌مان، سیاسی‌مان، انتخاباتمان، و مانند این‌ها، همین یک مورد را مراعات کنیم، ببینید چقدر دنیا آباد خواهد شد؛ «وَ صِدقُ النّاس». این هم دوّم. 

7

کمک به نیازمندان

وَ اِعطاءُ السّائِل
[اگر سائل] از شما چیزی خواست، به او بدهید اگر چنانچه می‌توانید. یک‌وقت یک فقیری است که از شما سؤال نکرده، خب [اگر] به او کمک کنید خوب است امّا اگر چنانچه از شما درخواست کرد ــ سؤال کرد یعنی درخواست کرد ــ آن‌وقت این مکرمت بزرگی است و او را رد کردن، خلاف مکرمت انسانی است. 

8

نیکی کنیم

وَ المُكافَاَةُ بِالصَّنائِع 
«صَنیعة» یعنی کارهای نیک؛ خدمت‌های نیک به دیگران را میگویند «صنیعه». «مُكافئه‌ی به صنایع بکنید» یعنی [اگر] کسی به شما نیکی کرد، شما هم در مقابل به او نیکی کنید. این‌جور نباشد که نیکی دیگران را با اهمال و احیاناً با بدی پاسخ بدهیم. [اگر] کسی به ما نیکی کرده، خب در مقابل باید به او نیکی کنیم. این هم سوّم.

9

بیشتر بدانیم

1 . امالی طوسی، مجلس یازدهم، صفحه‌ 301؛ «امام صادق (ع) به داودبن‌سرحان می‌فرماید: ای داود! برخی از مکارم اخلاق به برخی دیگر وابسته است و باهم ارتباط دارد که این‌ها را خدا تقسیم می‌کند؛ گاهی این صفات در مردی وجود دارد و در پسرش نیست یا گاهی در برده‌ای وجود دارد و در اربابش نیست. از جمله‌ی آن‌ها است: راست‌گویی و صداقت با مردم در عمل، و بخشیدن به فقیری که درخواستی دارد و نیکی کردن در مقابل خوبی‌های دیگران.»

nojavan7Social1 Portlet

متن برای شناسایی تازه سازی CAPTCHA